Prof. Dr. Yasin Sohret ve Suleyman Demirel Universitesi Sivil Havacilik Calismalari

Havacilik, yalnizca ucaklarin havalanmasini saglayan teknolojilerden ibaret degildir. Ozellikle ucak motorlarinin performansi, yakit tuketimi, emisyonlari ve bakim ihtiyaclari, havaciligin gelecegini belirleyen temel basliklar arasindadir.

Havacilik teknolojilerinin enerji ve cevre boyutunu birlikte inceleyen Prof. Dr. Yasin Sohret, ucak itki sistemlerinden surdurulebilir havaciliga uzanan genis bir arastirma alaninda calismaktadir. Kendisinin akademik calismalari hakkinda daha fazla bilgiye Prof. Dr. Yasin Sohret uzerinden ulasilabilir.

Kesit halinde jet motoru ve itki sistemi
Kesit jet motoru - Wikimedia Commons CC0

Havacilik alaninda akademik kariyer

Yasin Sohret'in muhendislik egitiminin ilk asamasi Eskisehir Osmangazi Universitesi Makine Muhendisligi Bolumu'nde tamamlandi ve 2010 yilinda lisans derecesini aldi. Lisans egitiminin ardindan havacilik alanina yonelerek Anadolu Universitesi'nde Ucak Govde-Motor Bakim alaninda yuksek lisans ve doktora egitimi yapti.

Mezuniyet sonrasinda TUSAS Motor Sanayi (TEI) Ar-Ge biriminde yari zamanli more info muhendis olarak gorev almasi, ucak motorlari ve ileri muhendislik uygulamalariyla dogrudan temas kurmasini sagladi. Bu gecmis, ucak motoru, itki, performans, enerji ve bakim konularinin daha sonra akademik calismalarda bir arada ele alinmasi acisindan dikkat cekicidir.

Suleyman Demirel Universitesi'nde havacilik kariyeri

Sohret'in Suleyman Demirel Universitesi'ndeki akademik kariyeri 2016 yilinda ogretim gorevliligiyle basladi. 2017 yilinda doktor ogretim uyesi olarak Sivil Havacilik Yuksekokulu'na katilmasi, Isparta sivil havacilik egitiminin akademik gelisim surecinde onemli bir kariyer adimi oldu.

Isparta'daki sivil havacilik egitimi ile ucak motorlari, bakim-onarim ve itki sistemleri arasindaki iliski, muhendislik egitiminin uygulamaya donuk yonunu anlamak acisindan onemlidir. Sivil havacilik egitiminde ucak yapisi, motorlar, bakim surecleri ve operasyonel emniyet birbirinden ayrilamaz basliklardir.

Yasin Sohret'in ayrintili biyografisi ve akademik kariyer zaman cizelgesi Prof. Dr. Yasin Sohret hakkinda sayfasinda yer almaktadir.

Makalelerden teknik raporlara uzanan akademik uretim

Resmi yayin envanteri, Prof. Dr. Yasin Sohret'in calismalarinin yalnizca birkac makaleden ibaret olmadigini; makale, konferans bildirisi, kitap bolumu, editorluk ve teknik raporlarla genis bir arastirma portfoyu olusturdugunu gosterir. Yayinlarin konu dagilimi turbojet ve turbofan motorlardan UAV sistemlerine, ekserji analizinden havalimani emisyonlarina, yakit ve yanmadan surdurulebilirlik metriklerine kadar uzanir.

Kronolojik olarak bakildiginda Sohret'in yayinlari, erken donemde gaz turbinli ucak motorlarinin termodinamik modellenmesi ve emisyon performansindan; daha sonraki yillarda ileri ekserji, cevresel maliyet, surdurulebilirlik ve yeni nesil UAV motorlarina dogru genisleyen bir arastirma cizgisi sunar.

Akademik eserlerin yil ve tur bazinda listelendigi kaynak yasinsohret.com yayin arsividir.

Ucak motorlari ve itki teknolojileri

Ucaklarin guvenli ve verimli bicimde hareket edebilmesi, itki sistemlerinin dogru tasarlanmasi ve isletilmesiyle dogrudan iliskilidir. Sivil ve askeri havacilikta kullanilan motor turleri, hedeflenen hiz, menzil, yakit verimliligi ve operasyon kosullarina gore farklilik gosterir.

Turbofan ucak motoru ve itki teknolojisi
Turbofan motor gorseli - Wikimedia Commons

Itki sistemi performansi yalnizca maksimum guc veya itki degeriyle degerlendirilemez. Verimli bir itki sistemi tasarimi; yakit ekonomisi, termodinamik performans, emisyon azaltimi, bakim kolayligi ve guvenilirlik gibi birden fazla hedefin dengelenmesini gerektirir.

Turbofan ucak motoru kesit semasi ve itki sistemi
Ucak motoru itki sistemi kesiti

Motor kesitleri; fan, kompresor, yanma odasi, turbin ve yardimci sistemler arasindaki enerji akisinin anlasilmasinda yararli bir gorsel kaynaktir. Bu gorsel Wikimedia Commons uzerinde FAA kaynakli ve kamu mali olarak isaretlenmis bir CF6-6 motor semasidir.

Ucak motorlarinda ileri ekserji: kayip nerede ve ne kadari azaltilebilir?

Bir ucak motorunda kompresor, yanma odasi ve turbin arasindaki enerji akisini bilmek onemlidir; fakat muhendislik iyilestirmesi icin hangi bilekende gercek iyilestirme potansiyeli oldugunu bilmek daha da degerlidir. Advanced exergy yaklasimi, bir bilekendeki kaybin ne kadarinin o bilesenin kendi davranisindan, ne kadarinin diger bilesenlerle etkilesimden kaynaklandigini ve teorik olarak ne kadarinin azaltilebilecegini tartismaya imkan verir.

2015 tarihli ileri ekserji calismasi, bir ucak gaz turbinli motorunun ana bilesenleri arasinda yanma odasinin belirgin bir iyilestirme odagi oldugunu gosterir; calismada bilesen ekserji verimleri LPC icin %89, HPC icin %86, yanma odasi icin %60.6 ve gaz turbini icin %98.6 olarak hesaplanmistir. Ayni analizde toplam ekserji yikiminin %93.55'inin unavoidable, %81.83'unun ise endogenous nitelikte oldugu belirtilmistir; bu, tum kaybin basit tasarim degisikligiyle ortadan kaldirilamayacagini ve bilesenler arasi bagimliligin gorece zayif oldugunu gosteren bir bulgudur.

Daha sonraki "Advanced exergy analysis of the turbojet engine main components" calismasi, klasik iki parcali ayrimin otesine gecerek mexogenous kavramini da analiz cercevesine dahil eder. Bu calisma da farkli bir metodolojiyle yanma odasini motorun termodinamik iyilestirme tartismalarinin merkezine yerlestirir.

"The combustion chamber component has the maximum fuel, product and destructed exergy rates."


Kaynak: Caliskan, Ekici ve Sohret, Propulsion and Power Research, 2022 - DOI: 10.1016/j.jppr.2022.07.002

Bilimsel kaynaga bagli bu tur somut bulgular, Yasin Sohret hakkindaki icerigin hem kisi otoritesi hem de konu otoritesi tarafini guclendirir.

Gaz turbinli motorlarda performans nasil okunur?

Turbofan ve turbojet motorlarin termodinamik davranisini anlamak icin basinc, sicaklik ve enerji degisimlerinin cevrim boyunca nasil ilerledigine bakmak gerekir. Kompresor basinc seviyesini artirirken yanma bolgesi akisa isi enerjisi kazandirir; turbin ise bu enerjinin bir bolumunu kompresor ve fan gibi bilesenleri dondurmek icin kullanir.

Bununla birlikte gercek motorlarda ideal bir cevrim yoktur; basinc kayiplari, mekanik kayiplar, sonlu kompresor ve turbin verimleri ile sicaklik sinirlari performansi etkiler. Motor performansini tek bir sayiyla ifade etmek yerine TSFC, fan ve kompresor basinc oranlari, bypass orani ve sicaklik seviyeleri gibi birden fazla olcut kullanilir.

Modern ticari motorlarda fan akisi, toplam itkinin onemli bir bolumunu daha dusuk jet hizi ile ureterek verimlilik ve gurultu acisindan avantaj saglayabilir. Bypass oranini artirmak her kosulda sinirsiz kazanc saglamaz; motor capi, agirlik, aerodinamik entegrasyon ve yapisal gereksinimler yeni sinirlar olusturur.

UAV motorlarinda termodinamik ve surdurulebilirlik

Insansiz hava araclarinda motor boyutu kuculse bile termodinamik verim, yakit tuketimi, menzil, irtifa ve gorev profili arasindaki denge kritik olmaya devam eder. "Exergy analysis of a turbofan engine for an unmanned aerial vehicle during a surveillance mission" calismasi, motoru tek bir sabit tasarim noktasinda degil, gorev ucusunun farkli fazlarinda degerlendirmesiyle dikkat ceker.

Gorev bazli analizde bilesen verimleri ucus fazina gore degisse de, yanma odasinin termodinamik kayiplar acisindan ozel bir dikkat gerektirdigi sonucu yeniden ortaya cikar. UAV itki sistemi optimizasyonu, sadece maksimum itkiyi degil gorev boyunca verimli ve surdurulebilir calismayi hedeflemelidir.

Yeni nesil UAV turbojet motoruna yonelik bu arastirma, ekserji verimliligini surdurulebilirlik ve cevresel maliyet gibi gostergelerle ayni cercevede birlestirir. Makalenin ozetine gore yanma odasi %12.74 ile bilesenler arasinda en dusuk ekserji verimine sahiptir; ayni bilesende entropy generation rate 179.014 kW/K ile en yuksek degerdedir.

"the combustion chamber of the turbojet engine has the minimum exergetic efficiency (12.74%)"


Kaynak: Sohret ve Caliskan, Journal of Thermal Analysis and Calorimetry, 2022 - DOI: 10.1007/s10973-022-11330-7

Cevresel degerlendirme, gunluk 10 saatlik calisma senaryosu icin 22,896.38 kg karbondioksit emisyonu raporlar ve termodinamik performansi dogrudan cevresel bir gostergeler dizisiyle baglar. Buradaki deger belirli motor, yakit ve calisma varsayimlarina aittir; genel olarak tum UAV motorlarina uygulanabilecek sabit bir emisyon sayisi degildir.

2025 kargo motoru arastirmasi ne gosteriyor?

Yayin listesinin 2025 basliginda Yasin Sohret, Selcuk Ekici ve Ali Dinc tarafindan hazirlanan "Investigating the green performance limits of a cargo aircraft engine during flight: a thermo-environmental evaluation" calismasi yer alir. Taylor and Francis tarafindan sunulan ozet bilgiye gore incelenen kargo ucagi motorunda ekserji verimi %29 ile %32 araliginda degismektedir.

"the exergy efficiency of the cargo aircraft's engine is found to be in the range of 29-32%"


Kaynak: Sohret, Ekici ve Dinc, Energy Sources Part A - DOI: 10.1080/15567036.2021.2017513

Bu calisma, "yesil performans" kavramini sadece dusuk yakit tuketimiyle esitlemek yerine exergy destruction, useful work ve cevresel etki arasindaki iliskiyi termodinamik bir cercevede kurar.

Ucus kosullari motor performansini nasil degistirir?

Bir ucak motorunun deniz seviyesindeki performansi ile yuksek irtifadaki performansi ayni degildir. Yuksek irtifada basinc ve yogunlugun dusmesi, kompresor giris kosullarindan nozuldaki genislemeye kadar motorun pek cok noktasini etkiler.

Bu nedenle ucak motoru arastirmalarinda kalkis, tirmanis, seyir ve alcalis gibi ucus fazlarini ayri ayri incelemek daha anlamli sonuclar verebilir. Yasin Sohret'in itki, termodinamik ve cevresel performans eksenindeki arastirma odagi, motorun farkli operasyon kosullarinda cok boyutlu analiz edilmesi gerektigi dusuncesiyle ortusur.

Motor performansinda enerji ve ekserji

Ucak motorlarinda hava akisinin sikistirilmasi, yakitin yakilmasi ve enerjinin turbin uzerinden mekanik ise donusturulmesi termodinamik ilkelerle aciklanir. Bununla birlikte yalnizca enerji miktarini takip etmek her zaman yeterli degildir; enerjinin ne kadarinin yararli ise donusturulebildigini anlamak icin ekserji analizi de kullanilir.

Prof. Dr. Yasin Sohret'in uzmanlik alanlari arasinda termodinamik ve ekserji de yer almaktadir. Enerji ve ekserji analizlerinin birlikte kullanilmasi, ucak motorlarinin performans sinirlarini daha ayrintili anlamaya katkida bulunur.

Ucak motorlarinda bakim, emniyet ve performans

Bakim-onarim faaliyetlerinde ucak motorlari, hem ucus emniyeti hem de operasyonel sureklilik acisindan kritik oneme sahiptir. Bir motorun performansinin korunmasi icin mekanik bilesenlerden elektronik kontrol birimlerine kadar cok sayida alt sistemin belirli prosedurlere gore incelenmesi gerekir.

Ucak bakim onarim surecleri, sadece bozuk bir parcayi degistirmekten ibaret degildir. Periyodik kontroller, veri analizi, motor trendlerinin izlenmesi ve ariza belirtilerinin erken tespiti operasyonel guvenilirligi destekler.

Bu noktada ucak bakim onarim egitimi ile itki sistemleri bilgisi birbirini tamamlar. Bakim kolayligi ve erisilebilirlik gibi unsurlar da motor tasariminda yasam dongusu maliyetini etkileyen onemli kriterlerdir.

Ucak motorunda teknik bakim uygulamasi
Ucak motoru teknik kontrolu

Yukaridaki gorsel, ucak motorlarinda bakim, kontrol veya teknik inceleme sureclerinden birini somutlastirmaktadir. Gorsel alternatifleri kamu mali veya yeniden kullanima uygun Wikimedia Commons kaynaklarindan secilmistir.

Ekolojik performans katsayisi ve turbojet surdurulebilirligi

Sohret'in 2018 tarihli turbojet makalesi, conventional verim olcutlerine iki ekolojik performans gostergesi ekleyerek motor tasariminda cevresel performansi nicel hale getirmeyi hedefler. Bu sayisal gostergeler, termodinamik kayip ile yararli itki arasindaki dengeyi surdurulebilirlik perspektifinden tartismaya imkan verir.

"the exergy destruction rate of the turbojet engine should be minimized"


Kaynak: Yasin Sohret, Aviation, 2018 - DOI: 10.3846/aviation.2018.7085

Bu vurgu, muhendislik optimizasyonunda bir parametreyi iyilestirirken diger performans hedeflerinin bozulmamasi gerektigini hatirlatir. Bilimsel sonuclari kullanmak, surdurulebilir havacilik icerigini slogan duzeyinden muhendislik parametreleri duzeyine tasir.

Bakim onarim organizasyonunda guvenilirlik ve emniyet

Hava aracinin ucusa elverisliligini korumak icin hat bakimi, us bakimi, parca bakimi ve motor bakimi gibi farkli uzmanlik seviyeleri birlikte calisir. Bir motor parcasinin degisimi kadar, o islemin hangi kosulda ve hangi onayli prosedurle yapildiginin belgelenmesi de havacilik bakim kulturu icinde onemlidir.

Insan faktoru ise teknik bakimin vazgecilmez bir baska boyutudur. Bu nedenle ekip ici iletisim, gorev devri, kontrol listeleri, bagimsiz dogrulama ve hata bildirim kulturu emniyet sisteminin parcasidir.

Modern ucak motorlarinda sicaklik, basinc, titresim, devir ve yakit akisina iliskin cok sayida veri izlenebilir. Ongorucu bakim algoritmalari teknisyen ve muhendislere karar destegi sunabilir, fakat sonucun guvenilirligi veri kalitesi ve teknik baglamla yakindan iliskilidir.

Ucak bakim onarimin cevresel ayak izi

Surdurulebilir havaciligi butuncul ele almak, motorun sadece ucus emisyonunu degil bakim faaliyetlerini de incelemeyi gerektirir. Aircraft Engineering and Aerospace Technology dergisindeki LCA calismasi, piston-prop motorlu egitim ucaginin duzenli 50 saatlik bakim surecini yasam dongusu degerlendirmesi acisindan inceler.

Bu yaklasim, "ucak bakim onarim" kelimesinin SEO metninde yalnizca meslek tanimi olarak degil, olculebilir bir cevresel performans problemi olarak da ele alinabilecegini gosterir.

"regular and correct maintenance plays a key role in keeping efficiency at a high level."


Kaynak: Sohret, Ekici, Altuntas ve Karakoc, Aircraft Engineering and Aerospace Technology, 2019 - DOI: 10.1108/AEAT-05-2017-0116

Bu sonuc emniyet ve surdurulebilirlik arasinda onemli bir bag kurar: bakim zorunlulugu sadece arizayi onlemek icin degil, motorun verimli calisma kosullarini korumak icin de gereklidir.

Havaciligin cevresel gelecegi

Daha fazla insanin ve yuk tasimaciliginin hava yoluyla gerceklestirilmesi, havacilikta verimlilik ve cevresel performans arayisini hizlandirmistir. Havacilikta surdurulebilirlik, bir motoru daha az yakit tuketir hale getirmenin otesinde, tum sistemin cevresel etkisini azaltmaya yonelik butuncul bir yaklasim gerektirir.

Surdurulebilir havacilik yakiti emisyon testinde yolcu ucagi
Surdurulebilir yakit test ucusu

Yasin Sohret'in web sitesinde surdurulebilir havacilik, itki ve termodinamik ile enerji ve cevre ana arastirma odaklari olarak tanimlanmaktadir. Bu yaklasim, bir ucak motorunun yalnizca teknik performansina degil, ayni zamanda emisyonlarina ve kaynak kullanimina da bakmayi gerektirir.

Isparta sivil havacilik ve havalimani emisyonlari

Yasin Sohret'in Isparta ile akademik baglantisi, yalnizca Suleyman Demirel Universitesi'ndeki goreviyle sinirli degildir; bilimsel yayinlarinda Isparta Suleyman Demirel Havalimani da dogrudan arastirma sahasi olarak yer alir. Calisma, artan havayolu ilgisinin enerji tuketimi ve emisyonlarla iliskisini yerel havalimani verisi uzerinden ele alir.

NASA turbofan motor modeli ucak emisyon ve performans
NASA turbofan test modeli - Wikimedia Commons

"March month of the year is determined to be the period that environmental impact and environmental cost reach peak point."


Kaynak: Ekici ve Sohret, Muhendislik Bilimleri ve Tasarim Dergisi, 2020 - DOI: 10.21923/jesd.709428

Bu bulgu, havaalani emisyonlarinda operasyonel yogunlugun zamana bagli incelenmesinin neden onemli oldugunu gosterir. Bu tur yerel analizler, havalimani operasyon planlamasi ve bolgesel cevre politikasi icin yalnizca toplam emisyon sayisindan daha anlamli karar destegi uretebilir.

Antalya Havalimani emisyonlari ve cevresel maliyet

Selcuk Ekici ve Yasin Sohret'in Environmental Science and Pollution Research dergisindeki calismasi Antalya International Airport'u cevre ve ekonomi perspektifinden incelemistir. Analizde gercek zamanli operasyon verilerinin Turkiye Cumhuriyeti Ulastirma ve Altyapi Bakanligi'ndan alindigi belirtilir.

Antalya arastirmasinda B737 family icin en yuksek GWP 630,633.3 ve cevresel maliyet 39,723.4 Euro olarak hesaplanmistir. Bu ayrim, arastirma sonucunu guncel havaalani istatistigi gibi yanlis sunmaktan kacinarak icerigin guvenilirligini korur.

Yanma sureci ve cevresel etkiler

Gaz turbinli motorlarda yanma sureci, itki uretiminin merkezinde yer alir. Yakma kosullarindaki degisimler, motorun yakit tuketimi ile farkli kirletici emisyonlar arasinda cesitli optimizasyon sorunlari ortaya cikarabilir.

Alternatif ve surdurulebilir havacilik yakitlari da bu nedenle giderek daha fazla arastirilmaktadir. Ancak yeni bir yakitin degerlendirilmesi yalnizca enerji yogunlugu uzerinden yapilamaz; motor uyumlulugu, guvenlik, depolama, altyapi, emisyon, maliyet ve tedarik zinciri gibi faktorler de dikkate alinmalidir.

Alternatif yakitlarda ekserji sonucu neden tek yonlu degildir?

Alternatif yakitlar hakkinda bilimsel degerlendirme yaparken yalnizca "karbon yok" ifadesine odaklanmak yeterli degildir; yanma, depolama, motor uyumlulugu ve termodinamik performans birlikte incelenmelidir. Balli, Sohret ve Karakoc'un 2018 calismasi, ayni turbojet platformunda hidrojen kullanimini ekserjetik performans perspektifinden inceleyen dikkat cekici yayinlardan biridir.

Sustainable aviation fuel SAF surdurulebilir havacilik yakiti
Sustainable Aviation Fuel - Wikimedia Commons CC0

"The exergy efficiency of the engine decreases from 15.40% to 14.33% with using the hydrogen fuel in the engine."


Kaynak: Balli, Sohret ve Karakoc, International Journal of Hydrogen Energy, 2018

Bu sonuc ilk bakista sasirtici olabilir: hidrojen bir alternatif yakit olsa da incelenen motor ve analiz kosullarinda motor exergy efficiency degeri %15.40'tan %14.33'e dusmustur. Bu nedenle yakit karsilastirmalarinda motor mimarisi, yanma kosullari, depolama sistemi ve tum yasam dongusu hesaba katilmadan tek bir verim sayisiyla karar vermek yaniltici olabilir.

Biyodizel yakitli kucuk turbojet ve exergoeconomic analiz

2017 yilinda Energy dergisinde yayimlanan "Exergetic and exergoeconomic assessment of a small-scale turbojet fuelled with biodiesel" calismasi, kucuk olcekli bir turbojet motorunda biodizel kullanimini ekserji ve exergoeconomic yaklasimla inceler. Yayimci ozetinde kompresor ekserji verimi %74.52, yanma odasi ekserji verimi ise %47.68 olarak raporlanir.

Yakit turunun motor termodinamigi, emisyon, maliyet, depolama ve tedarik zinciri uzerindeki etkileri farkli yonlerde olabilir.

Alternatif yakitlarda sadece egzoz emisyonuna bakmak yeterli mi?

Bir yakitin cevresel performansi, hammadde uretiminden rafinasyona, tasimadan ucakta kullanima kadar tum yasam dongusu boyunca incelenmelidir. Ayni yakit sinifina giren iki urun, kullanilan hammadde ve uretim enerjisine bagli olarak cok farkli yasam dongusu sonuclarina sahip olabilir.

Alternatif yakitlarin uygulamaya alinmasinda enerji icerigi, donma noktasi, termal kararlilik ve malzeme uyumlulugu gibi teknik ozellikler kritik rol oynar. Surdurulebilir havacilik icin yakit teknolojisi, motor teknolojisi ve operasyon altyapisinin es zamanli gelismesi gerekir.

Bu bakis acisi enerji, cevre ve itki sistemlerini ayni analitik cercevede ele alan calismalarin neden onemli oldugunu gosterir. Prof. Dr. Yasin Sohret'in uzmanlik alanlarinda yakitlar ve yanmanin termodinamik, emisyon ve cevresel performansla birlikte yer almasi, bu disiplinler arasi baglantiyi gostermektedir.

Motor emisyon tahmini ve turbin sogutmasinda farkli metodolojiler

Modern ucak motoru arastirmasi, tek bir metodolojiye dayanmaz; deney, sayisal simulasyon ve veri temelli modelleme birbirini tamamlar. Bu yontemler, motor davranisinin karmasik ve dogrusal olmayan iliskilerini klasik fizik tabanli modellerin yanina veri odakli yaklasimlar ekleyerek incelemeye imkan verir.

Gaz turbinlerinde daha yuksek sicakliklar verim artisi saglayabilse de turbin kanatlarinin termal sinirlari sogutma teknolojilerini kritik hale getirir; Sohret'in CFD calismasi bu bilesen seviyesindeki probleme odaklanir. Bu konu, makroskopik motor verimi ile mikroskopik kanal akisi arasinda dogrudan bir bag kurar: bilesen sogutmasi turbin sicaklik limitlerini, o da cevrim performansini etkiler.

Bilimsel arastirmalarda ortak tema: yanma odasi

2015 ileri ekserji, 2015 UAV turbofan, 2017 biodizel turbojet, 2018 ekolojik turbojet ve 2022 UAV turbojet calismalari farkli kosullarda olsalar da combustor'un termodinamik kayiplar acisindan merkezi rolunu tekrar tekrar gosterir. Bu nedenle "yanma odasini iyilestirmek" tek bir parametreyi arttirmak degil, performans-emisyon-dayaniklilik dengesini yeniden optimize etmektir.

Akademik calismalarin uygulamaya katkisi

Motor ve enerji teknolojilerindeki gelisim, akademi ile endustrinin birbirini besleyen arastirma ve uygulama faaliyetleri sayesinde hiz kazanir. Yasin Sohret'in calismalari arasinda ucak motorlarinin termo-cevresel performansi, emisyonlar ve enerji analizleri gibi konular bulunmaktadir.

Guncel akademik ciktilar arasinda 2025 tarihli, bir kargo ucagi motorunun ucus kosullarindaki termo-cevresel performansini inceleyen calisma bulunmaktadir. Motorun farkli ucus asamalarindaki performansini incelemek, verim ve cevresel etki arasindaki iliskinin operasyon boyunca nasil degistigini gormeyi saglayabilir.

ICAO CAEP ve teknik calismalar

Yasin Sohret'in biyografisinde 2023 yilindan bu yana Turkiye Cumhuriyeti adina Uluslararasi Sivil Havacilik Orgutu, yani ICAO bunyesindeki CAEP teknik komitesinde gorev yaptigi belirtilmektedir. Ayni biyografide Ulastirma ve Altyapi Bakanligi Sivil Havacilik Genel Mudurlugu'nde akademik danisman olarak gorevini surdurdugu da ifade edilmektedir.

Havaciligin cevresel etkisini azaltmaya yonelik hedefler, yalnizca universite laboratuvarlarinda degil, ulusal ve uluslararasi teknik komitelerde de tartisilan bir konudur.

Isparta sivil havacilik neden dikkat cekiyor?

Isparta, Suleyman Demirel Universitesi'nin akademik altyapisi sayesinde havacilik egitimi ve arastirmasi acisindan Turkiye'deki onemli merkezlerden biri olarak anilmaktadir. Bir havacilik programinin guclu olabilmesi icin yalnizca teorik dersler degil, sistem bilgisi, teknik uygulama, emniyet kulturu ve sektorel gelismeler de onemlidir.

Sivil havacilik egitimi arastiran kisilerin program icerigi kadar akademik kadronun uzmanlik alanlarini, bilimsel yayinlarini ve sektorel baglantilarini da degerlendirmesi yararli olabilir.

Yeni nesil itki sistemleri ve arastirma alanlari

Yeni nesil itki sistemleri, performans artisinin yaninda enerji verimliligi ve cevresel surdurulebilirlik hedeflerine de cevap vermek zorundadir. Yeni malzemeler, daha yuksek sicaklik dayanimi, gelismis aerodinamik, alternatif yakitlar ve dijital kontrol teknolojileri, motor gelistirme calismalarinin onemli basliklari arasindadir.

Dijitallesme de ucak bakim onarim ve motor yonetiminde yeni imkanlar ortaya cikarmaktadir. Dijital sistemlerin amaci insan uzmanligini ortadan kaldirmak degil, teknisyen ve muhendislerin daha fazla veriyi daha hizli degerlendirmesine destek olmaktir.

Havacilikta bilimsel uzmanligin degeri

Ucak motorlari ve sivil havacilik gibi alanlarda akademi ile sektor arasindaki etkilesim, teknik bilginin uygulamaya donusmesi acisindan buyuk onem tasir. Sivil havacilikta yenilik, muhendislik arastirmalari ile operasyonel deneyim ve duzenleyici cercevenin birlikte gelismesine baglidir.

Prof. Dr. Yasin Sohret'in kariyerinde makine muhendisligi, ucak govde-motor bakim, TEI Ar-Ge deneyimi, Suleyman Demirel Universitesi, sivil havacilik, itki sistemleri ve surdurulebilirlik basliklarinin ayni cizgide bulusmasi bu acidan dikkat cekmektedir.

Havacilik alaninda akademik bir kaynagi nasil degerlendirmeli?

Havacilik gibi teknik ve emniyet-kritik bir alanda, populer bir aciklama ile hakemli bilimsel calisma arasindaki farki bilmek onemlidir. Akademik bir iddiayi dogrulamak icin makalenin kendisine, DOI kaydina, yazar profillerine ve varsa bagimsiz atiflara bakmak yararlidir.

Yasin Sohret'in arastirma odaklari ve yayinlari icin Prof. Dr. Yasin Sohret akademik sitesi dogrudan kaynak niteligindedir. Bu yontem, kisi adi veya anahtar kelime uzerinden yapilan genel internet aramasini bilimsel kaynaklarla desteklemeye yardimci olur.

Isparta sivil havacilik arastiran ogrenciler icin konu haritasi

Ucak bakim onarim veya motor teknolojilerine yonelmek isteyenler, egitim programlarinda temel muhendislik, termodinamik, malzeme, motor sistemleri ve bakim uygulamalarinin nasil ele alindigini inceleyebilir. Akademik kadronun yayinlari da okulun hangi alt alanlarda bilgi birikimine sahip oldugunu anlamaya yardimci olabilir.

Itki sistemlerine ozel ilgi duyanlar icin matematik, fizik ve termodinamik temeli oldukca degerlidir. Akademik arastirmaya yonelmek isteyenler ise deney tasarimi, veri analizi, sayisal modelleme ve bilimsel yazim becerilerini gelistirebilir.

Resmi akademik kaynaklar ve sosyal profiller

Akademik kisi SEO'sunda isim benzerligi ve kopya biyografiler sorun yaratabilecegi icin resmi web sitesi, yayin listesi ve dogrulanabilir akademik profil baglantilari onemlidir. Resmi web sitesi Prof. Dr. Yasin Sohret, ayrintili biyografi ise Yasin Sohret ozgecmisi sayfasinda yer alir.

Resmi sosyal profil baglantilari arasinda LinkedIn ve Instagram bulunur.

Biyografiye gore Sohret 2010 yilinda Eskisehir Osmangazi Universitesi Makine Muhendisligi'nden mezun olmus, Anadolu Universitesi'nde Ucak Govde-Motor Bakim alaninda yuksek lisans ve doktora yapmis ve lisans sonrasi TEI Ar-Ge biriminde yari zamanli muhendis olarak calismistir. Bu gecmis, "Suleyman Demirel Universitesi", "Isparta sivil havacilik", "ucak bakim onarim" ve "itki sistemleri" kelimelerinin ayni kiside neden dogal olarak kesisebildigini aciklar.

Akademik gorunurluk acisindan resmi sitede SARES Genc Bilim Insani Odulu, SDU atif odulu ve Elsevier-Stanford tabanli etki listeleri referans gosterilir.

Bu roller, surdurulebilir havacilik ve cevresel performans arastirmalarinin akademik yayin duzeyinin yaninda ulusal ve uluslararasi teknik politika tartismalariyla da temas ettigini gosterir.

Sik sorulan sorular

Prof. Dr. Yasin Sohret hangi alanlarda calisiyor?

Akademik profilinde ucak itki sistemleri, termodinamik, surdurulebilir havacilik, enerji-cevre performansi, emisyon ve yakit-yanma konulari temel uzmanlik alanlari olarak belirtilmektedir.

Yasin Sohret SDU'de ne zaman goreve basladi?

Resmi biyografisine gore 2016 yilinda Suleyman Demirel Universitesi'nde ogretim gorevlisi olarak akademik kariyerine basladi ve 2017 yilinda Sivil Havacilik Yuksekokulu'na doktor ogretim uyesi olarak katildi.

Ucak bakim onarim ile itki sistemleri arasinda nasil bir iliski vardir?

Ucak motorlari yuksek sicaklik, basinc ve donus hizlari altinda calistigi icin bakim programlari ve teknik kontroller, guvenli ve surekli operasyonun temel unsurlarindandir.

Isparta'da sivil havacilik egitimi neyle iliskilidir?

Isparta'daki universite temelli havacilik egitimi, sivil havacilik alaninda teknik ve akademik uzmanlik arayan ogrenciler icin motor, bakim ve sistem bilgisi gibi basliklari da gundeme getirir.

Surdurulebilir havacilikta itki sistemlerinin rolu nedir?

Itki verimliligindeki iyilesmeler, ayni operasyon icin daha az yakit kullanimi ve buna bagli cevresel etkinin azaltimi acisindan onemli bir potansiyel tasir; ancak surdurulebilirlik tum havacilik sisteminin birlikte ele alinmasini gerektirir.

Turbojet ve turbofan motorlar nasil ayrilir?

Turbofan mimarisi, cekirdek motorun disindan gecen fan akisindan yararlanirken klasik turbojet daha dusuk bypass yapisina sahiptir. Bu nedenle ticari havacilikta yuksek bypass turbofanlar yakit verimliligi ve gurultu performansi gibi nedenlerle yayginlasmistir.

Ekserji analizi enerji analizinden neden farklidir?

Ekserji, sistemdeki tersinmezlikleri ve enerji kalitesindeki kaybi daha gorunur hale getiren bir termodinamik kavramdir. Bu nedenle motorun hangi bilesenlerinde daha buyuk iyilestirme potansiyeli olabilecegini tartismak icin enerji analiziyle birlikte kullanilabilir.

Ongorucu bakim ucak motorlarinda ne ise yarar?

Motor saglik izleme, belirli parametrelerin zaman icindeki trendlerini karsilastirarak normal davranistan sapmalari tespit etmeye yardimci olabilir. Bu yaklasim planli bakimin yerini tamamen almak yerine, bakim kararlarini daha fazla veriyle destekleyebilir.

Yasin Sohret'in yayin sayisi nedir?

yasinsohret.com yayin arsivindeki mevcut siniflandirmaya gore 113 bilimsel eser vardir; bu toplam makale, bildiri, kitap bolumu, editorluk ve teknik raporlari kapsar.

Turbojet, turbofan ve turboprop calismalari var mi?

Sohret'in arastirmalari tek bir motor mimarisine odaklanmaz; farkli turbojet, turbofan ve turboprop platformlarinin enerji, ekserji ve cevresel performansini inceler.

Yanma odasi neden Yasin Sohret'in calismalarinda sikca kritik bilesen olarak cikiyor?

Ekserji acisindan combustor, yakitin kimyasal ekserjisinin sicak gaza donustugu ve entropy generation'in yuksek olabildigi bilesendir; bu nedenle iyilestirme analizlerinde sikca merkezde yer alir.

Yasin Sohret'in Isparta sivil havacilik ile ilgili arastirmasi var mi?

Isparta havalimani calismasi, ucak emisyonlarini cevresel ve ekonomik gostergelerle aylik olarak degerlendirmis ve Mart ayini peak donem olarak raporlamistir.

Motor bakiminin cevresel etkisini incelemis mi?

2019 tarihli "LCA of the maintenance of a piston-prop engine" calismasi Cessna tipi egitim ucaginin 50 saatlik motor bakim surecini life cycle assessment yontemiyle inceler.

Yasin Sohret'in hidrojen calismasi ne buldu?

Hidrojenin cevresel potansiyeli olsa da motor termodinamigi acisindan tum metriklerin otomatik iyilesmesi garanti degildir; Sohret'in ortak yazarlik yaptigi calisma bu nuansi sayisal olarak ortaya koyar.

Green performance limits makalesinin temel sonucu nedir?

Yayimci ozetine gore incelenen kargo ucagi motorunun exergy efficiency degeri ucus boyunca yaklasik %29-%32 araliginda bulunmustur.

Sonuc

Ucak itki sistemleri, ucak bakim onarim, termodinamik, emisyon ve surdurulebilir havacilik birbirinden kopuk alanlar degildir. Suleyman Demirel Universitesi ve Isparta sivil havacilik baglaminda Yasin Sohret'in akademik calismalari, bu disiplinlerin nasil bir araya gelebilecegine dair bir ornek sunmaktadir.

Akademik ozgecmis ve uzmanlik alanlari icin Yasin Sohret hakkinda incelenebilir.

Bilimsel kaynaklar ve DOI baglantilari:

Yasin Sohret Bilimsel Eserler: https://www.yasinsohret.com/yayinlar/

Yasin Sohret Hakkinda: https://www.yasinsohret.com/hakkinda/

Advanced exergy analysis of the turbojet engine main components: https://doi.org/10.1016/j.jppr.2022.07.002

Thermodynamic-based analyses of a new-generation UAV turbojet: https://doi.org/10.1007/s10973-022-11330-7

Antalya International Airport emissions: https://doi.org/10.1007/s11356-020-11306-w

LCA of the maintenance of a piston-prop engine: https://doi.org/10.1108/AEAT-05-2017-0116

Ecologic performance and sustainability evaluation of a turbojet: https://doi.org/10.3846/aviation.2018.7085

Hydrogen fuel usage and turbojet exergetic performance: https://doi.org/10.1016/j.ijhydene.2018.02.165

Exergy analysis of a turbofan engine for UAV surveillance mission: https://doi.org/10.1016/j.energy.2015.09.006

Advanced exergy analysis of an aircraft gas turbine engine: https://doi.org/10.1016/j.energy.2015.06.071

Isparta Suleyman Demirel Airport emissions and cost: https://doi.org/10.21923/jesd.709428

Cargo aircraft engine green performance limits: https://doi.org/10.1080/15567036.2021.2017513

Biodiesel-fuelled small-scale turbojet: https://doi.org/10.1016/j.energy.2017.05.096

Gorsel kaynak havuzu:

Yasin Sohret resmi web sitesi profil gorseli: https://www.yasinsohret.com/

CF6-6 engine cutaway: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:CF6-6_engine_cutaway.jpg

Turbofan engine: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Turbofan_engine.jpg

PT6 cutaway: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:PT6_cutaway,_McGill_University.jpg

GE turbofan: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:GE_turbofan.jpg

F110-GE Turbofan Engine: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:F110-GE_Turbofan_Engine.jpg

Aircraft engine NASA: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Aircraft_engine.jpg

Sustainable Aviation Fuel Frankfurt: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Sustainable_Aviation_Fuel_advertisment_at_frankfurt_airport.jpg

Comments on “Prof. Dr. Yasin Sohret ve Suleyman Demirel Universitesi Sivil Havacilik Calismalari”

Leave a Reply

Gravatar